ในช่วงเทศกาลสำคัญของคนไทยเชื้อสายจีน กระดาษไหว้เจ้าถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นในพิธีการเซ่นไหว้เทพเจ้า สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และบรรพบุรุษ ตามความเชื่อถือที่ปฏิบัติสืบต่อกันมา เพื่อเป็นการแสดงถึงความกตัญญูต่อเทพเจ้า บรรพบุรุษ เจ้าที่ รวมถึงทำบุญอุทิศส่วนกุศลแด่ผีไม่มีญาติ โดยการเผากระดาษไหว้เจ้า ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นการส่งเงินทอง เสื้อผ้า และของใช้ต่างๆไปให้
บริษัท ศูนย์วิจัยกสิกรไทย จำกัด ได้ทำการสำรวจ “พฤติกรรมการใช้จ่ายในช่วงเทศกาลตรุษจีนปี’53ของคนกรุงเทพฯ” ระหว่างวันที่ 18-31 มกราคม 2553 จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 455 คน สำหรับในประเด็นเกี่ยวกับกระดาษไหว้เจ้าพบว่า คนกรุงเทพฯที่เป็นกลุ่มตัวอย่างตั้งงบค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับกระดาษไหว้เจ้าประมาณ 100 บาทต่อครัวเรือน จึงคาดว่าในช่วงเทศกาลตรุษจีนปี 2553 นี้ จะมีเม็ดเงินสะพัดในธุรกิจกระดาษไหว้เจ้า 120 ล้านบาท เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมาเพิ่มขึ้นร้อยละ 5.3 เนื่องจากราคากระดาษที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น และพบว่าค่าใช้จ่ายในการซื้อกระดาษไหว้เจ้าโดยเฉลี่ยของครัวเรือนที่ไหว้เจ้าคิดเป็นประมาณร้อยละ 3.0-5.0 ของค่าใช้จ่ายเครื่องเซ่นไหว้ทั้งหมดในช่วงเทศกาลตรุษจีน ทั้งนี้ ค่าใช้จ่ายในการซื้อกระดาษไหว้เจ้าของแต่ละครัวเรือนนั้นจะเปลี่ยนแปลงไปตามความเคร่งครัดในประเพณี
จากมูลค่าธุรกิจกระดาษไหว้เจ้าทั้งปีเฉลี่ยปีละประมาณ 500 ล้านบาท โดยทำการประเมินรวมการใช้กระดาษไหว้เจ้าทั้งปีของชาวไทยเชื้อสายจีน ในทุกเทศกาลตามประเพณีจีน คาดว่าในช่วงตรุษจีนความต้องการใช้กระดาษไหว้เจ้าคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 25.0-30.0 ของการใช้กระดาษไหว้เจ้าทั้งปี
ส่วนด้านปัจจัยที่ช่วยหนุนให้ธุรกิจกระดาษไหว้เจ้าของไทยยังสามารถขยายตัวได้ต่อเนื่อง คือ ความเชื่อและความเคร่งครัดในประเพณี ของคนเชื้อสายจีนทั้งในไทยและต่างประเทศ ประกอบกับการสร้างสรรค์กระดาษไหว้เจ้าในรูปแบบใหม่ๆด้วยสีสันที่หลากหลาย เช่น แบงค์ฉบับต่างๆ บัตรเครดิต ตั๋วเครื่องบิน เหรียญทอง เสื้อผ้า เครื่องประดับ ของใช้และอุปกรณ์อำนวยความสะดวก อาทิ รถยนต์ โทรศัพท์มือถือรุ่นใหม่ๆที่กำลังเป็นที่นิยม และบ้านสวยหรู เป็นต้น การเขียนตัวอักษรภาษาจีนที่มีความหมายเป็นมงคลใส่เพิ่มเติมลงไป และการพับกระดาษไหว้เจ้าในรูปแบบต่างๆ รวมถึงการจัดชุดกระดาษไหว้เจ้าไว้เพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกแก่ผู้ไหว้ ตามวัตถุประสงค์ต่างๆในการไหว้เป็นการเฉพาะ ซึ่งสอดคล้องกับที่ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย สำรวจพบว่า ปัจจัยหลักในการเลือกซื้อกระดาษไหว้เจ้าของกลุ่มตัวอย่างครัวเรือนไทยเชื้อสายจีนในกรุงเทพฯ คือ ถูกต้องตามประเพณีร้อยละ 51.4 ระดับราคาร้อยละ 28.0 ความสวยงามร้อยละ 14.4 และที่เหลืออีกร้อยละ 6.2 เลือกซื้อจากความแปลกใหม่
ดูรายละเอียดฉบับเต็ม
ดูรายละเอียดฉบับเต็ม (เฉพาะสมาชิกประเภท K-Econ Analysis เท่านั้น)